18 Nisan 2022 Pazartesi

SORUNLARI ANCAK UZMAN ERP’LER ÇÖZEBİLİR

Enfotek A.Ş.’nin Genel Müdürü Tuğrul Tamtürk, ‘Yarım Kalan ERP Projeleri ve İşletmelere Maliyetleri’ konusunun ikinci bölümünde sorularımızı yanıtladı. İlk röportajda işletmelerdeki ERP projelerinin neden yarım kaldığını anlatan Tamtürk, ERP projesinin ‘başarılı’ olarak adlandırılmasının da kolay olmadığını söylemişti.

“Bir ERP projesinin başarılı olup olmadığının tespiti kolay bir iş değildir” diyen Tamtürk, “Dijital kültürü ileri ülkelerden biri olan Amerika’da dahi yapılan bir çalışmada, milyarlarca dolar yatırım yapılan ERP projelerinin şirketlerde fayda sağladığı düşünenlerin oranı yüzde 28-30 civarındadır Çalışanların yüzde 70’inin ise belirsiz yahut olumsuz yanıt bildirdiği projeler var. Türkiye gibi çalışma kültürü ve işletme yönetimi olan bir ülkede sanırım yüzde 1 veya 2 olumlu dönüş, bizler için ‘başarılı proje’ demeye yetecektir” dedi. Tamtürk sorularımıza şu şekilde yanıtlar verdi:


ERP projesi konusu neden bu kadar muamma bir konu? Çok yönlü olmasından dolayı mı?

Tuğrul Tamtürk: Evet. Bunun sebebi insanların doğru veya yanlış bir sistemi sahiplenmesi. Bir süre sonra sistemin hatalarına karşı işletme körlüğü gelişiyor. Sistemlerin muhakkak dışarıdan objektif şekilde uzmanlarca denetlenmesi gerekiyor. Nihai kararı yönetim verse de denetim süreçlerine yönetimin dahil edilmemesi gerekiyor. Çünkü majör problemlerin iç denetimle ortaya çıkması zordur.


Kullanıcıların yeni bir proje yürütme isteğine neler neden olur?

TT: ERP adı verilen bir yazılımın olumsuz sonuçlandığını gören çalışanlar ve yöneticiler bu ideale yıllar geçtikçe bu sisteme inançlarını yitiriyorlar. Yarı manuel dediğimiz, Excel, e posta ile yönetimi daha az riskli buluyorlar. Her an her şey değişebilir diye bakıyorlar. Karar vermek zorunda olmadıkları sistemleri tercih ediyorlar. Geleceği olmayan bir anlayışa sahip olabiliyorlar. Bu başarısız deneyimleri yaşan yüzlerce personelin, iş değiştirip yeni firmaya gittiklerinde oradaki sisteme iknaları daha da güç oluyor.

Her ilaç yanlış dozda kullanıldığında zehirlidir. Bunu da belli bilimsel çalışmalarla ortaya çıktığını doktorlar bilir. İşin uzmanları odur. Yazılımı tek başına sihirli değnek olarak görme eğilimi hatalıdır. Yazılım ilaç gibi bir araçtır. Ve her yazılımın, her işletmenin organizasyona, karakteristik özelliklerine göre yeniden adapte edilmesi ile ilgili uyarlama çalışmaları yapılması şarttır. Bunu yapmadan, kurumsal yazılım dediğimiz alanda ‘hap gibi yazılım alınıp’ çalışacağını zannedilmesi hatadır. İhtiyacını analiz etmeden yazılıma ‘sade, ekranı güzel, rengi basit’ gibi yorumlar yapılması da, yönetimlerin ERP’den hangi süreçlerini yöneteceğini bilmemesinden kaynaklı. Gerçek ihtiyaçlarını bilmeyen firmalar yazılım pazarlamacılarının kurbanı oluyor.


Bazı sektörlere özel ‘Uzman ERP’ler’ olsa da bazı sektörler için bu alan da faaliyet veren yazılım sistemleri yok. O sektördeki firmalar doğru ERP’yi nasıl tercih ederler?

TT: Bu konuda piyasada büyük bir açık var. Öncelikle şirketler çalışacakları firmanın kaç yıldır faaliyette olduğuna bakmalı. Tecrübe bu konuda önemli. Yine yöneticiler ilk olarak ERP yazılımının fiyatına bakıyor. Tercih edecekleri ERP sisteminin firmanın karlılığına yapacağı etki, iş süreçlere nasıl bir katkı yapacağı ve üretim süreçlerine nasıl yalınlık uygulayacağı konusu göz ardı ediliyor.


Peki bir yazılımın uzman olduğunu nasıl anlarız?

TT: Yazılım firması genel mühendislik alanlarından uzmanları içerisinde barındırmalı. Sahadaki danışmanlık tecrübesi 10 yıl ve üzeri olmalı. Arasında yöneticilik yapmış yüksek mühendisler barındırmaları gerekir. Çünkü müşteri modelleme yapmaz. Kendi süreçlerini aktarabilir. Müşteride iş akışının net bir haritası olmaz. Bunu çıkartmak da uzman ERP’lerin verebileceği bir hizmettir. Gözlem ve yerinde tespitlerle analizler gerekir. Burada da devreye o tecrübeli danışmanlar, mühendisler girer.


Müşterinin söylediği akış sonuçtur. Sebep değildir. Örneğin kalite kontrol tespitinin yapılamadığı sonuçtur. Belki bunun sebebi ilk siparişin alındığı anda gerçekleşen bir bilgi hatasıdır. Küçük bir hata iş akışı sırasında kar topu gibi büyüyebilir. Ve bir bölümde bariz ortaya çıkan soruna neden olur. Olaya sadece bölüm sorunu olarak bakarak pansuman yaparsanız sorun çözülmez. Soruna işletme çapında bakılmalı. Sebep sonuç ilişkilerini kavrayan ve o işletmenin iş akışını kavramış bir Uzman ERP sorunu çözebilir.